Bouwstoffen in je voeding: micronutriënten

De laatste post in de serie “Bouwstoffen in je voeding” gaat over piepkleine maar oh zo belangrijke deeltjes in je voeding: de micronutriënten. Micronutriënten zijn vezels, vitaminen, mineralen, spoorelementen en bioflavonoïden.

Vezels spelen een belangrijke rol in de spijsvertering. Ze zorgen voor een goede peristaltiek in de darm en daarmee voor een goede doorstroming van de voedselbrij door de darmen. Verder geven ze een verzadigd gevoel en vormen ze voer voor goede darmbacteriën, waardoor de darmflora in stand wordt gehouden. Vezels waar onze darmen blij van worden bevinden zich vooral in groene bladgroenten. Het is gunstig voor je darmen om daar dagelijks een portie van te eten.

Vitaminen hebben tal van functies in ons lichaam. Ze kunnen maar heel beperkt door ons lichaam zelf gevormd worden, dus we zijn voor een groot deel afhankelijk van voeding om er voldoende van binnen te krijgen.

Mineralen (zoals bijvoorbeeld calcium, magnesium, fosfor) spelen een onmisbare rol in de (cel)stofwisseling. Mineralen kunnen niet worden aangemaakt door het lichaam en moeten dagelijks in onze voeding aanwezig zijn.

Spoorelementen (zoals zink, ijzer, koper) hebben een belangrijke functie bij de bouw en werking van enzymen en hormonen. We hebben er maar weinig van nodig, maar toch zijn ze onmisbaar. Vitaminen en mineralen bevinden zich in zowel dierlijke als plantaardige voedingsmiddelen.

Bioflavonoïden zijn bio-actieve stoffen uit planten en bloemen die mede verantwoordelijk zijn voor de kleur van die plant of bloem. Ze hebben in ons lichaam zeer veel verschillende functies. Zo hebben ze onder meer een werking als anti-oxidant en ontstekingsremmer. Hoe meer verschillende bioflavonoïden je binnenkrijgt, hoe beter het is. Daarom wordt weleens gezegd: eet dagelijks de regenboog. Met zoveel kleuren op je bordje krijg je alle benodigde bioflavonoïden binnen. Biologisch geteelde groenten en fruit bevatten meer bioflavonoiden dan niet biologisch geteelde planten. Bioflavonoïden kunnen uit planten worden geëxtraheerd en tot supplement worden verwerkt, waarmee een sterke concentratie ineens kan worden ingenomen. Zodoende kunnen ze worden ingezet als ondersteuning in genezingsprocessen.

Nu je na het lezen van mijn vier artikelen over bouwstoffen in je voeding, precies weet welke voedingsmiddelen het gunstigst zijn voor je lichaam, daag ik je uit hiermee te gaan experimenteren. Denk eens out-of-the-box, kijk in de supermarkt, op de markt of bij de groentenman eens naar al die groenten die je normaal links liet liggen. Maak vrolijke bordjes en probeer eens of je aan 120 verschillende voedingsmiddelen in 10 dagen kunt komen (groenten en fruit zonder herhalingen). Laat je in een reactie weten of het lukt?

Vind je het allemaal reuze interessant maar kan je wel wat hulp gebruiken bij het aanpassen van je voedingspatroon? Het is een belangrijk onderdeel van mijn coachingsprogramma BOOST!. Hier lees je meer: http://www.lifestyleacademie.nl/boost.

Wil je iets kwijt? Deel het in een reactie!

Oorzaken van chronische- en auto-immuunziekten (deel 2)

In het vorige artikel heb ik een aantal oorzaken besproken die bijdragen aan het ontstaan van ziekten. Een belangrijke andere oorzaak is gelegen in de darmen.

Lekke darm
Een belangrijke oorzaak voor die bijdraagt aan overactiviteit van het immuunsysteem ligt in de darmen. De darmen zijn opgebouwd uit slijmvliezen en epitheelcellen en vormen een barrière tussen de buitenwereld en de rest van je lichaam. Darmen kunnen voedingsstoffen doorlaten naar het lichaam. Dat gebeurt met behulp van zogenoemde tight junctions. Dit zijn minuscule poortjes tussen darmcellen die open en dicht kunnen. Normaliter zijn de poortjes gesloten en laten selectief voedingsstoffen door. Doordat de poortjes gesloten zijn, kunnen eventuele pathogenen het lichaam niet in, althans niet in grote hoeveelheden. De kleine hoeveelheid schadelijke beestjes dat meelift met de voedseldeeltjes die wèl worden doorgelaten, kunnen normaliter prima onschadelijk worden gemaakt door het aangeboren immuunsysteem dat direct achter de barrières altijd op wacht ligt om in te grijpen wanneer dat nodig is.

Het darmslijmvlies en de darmcellen worden gevoed en in stand gehouden door de darmbacteriën. Iedere mens heeft zijn eigen “print”, zijn eigen bevolking aan bacteriën. Deze bacteriën produceren voedingsstoffen voor de darmcellen en helpen zo de darmen gezond te houden. Er is een groot aantal omstandigheden van invloed op de samenstelling van onze darmbacteriën en daarmee op het in stand blijven van de slijmvlieslaag in de darmen. Allerlei microdeeltjes uit toevoegingen aan voedingsmiddelen, farmaceutische middelen, tandpasta, schadelijke voedingsmiddelen zoals als gluten, capsaïcine (uit peper), lectinen en saponinen, alcohol, antibiotica maar ook stress hebben tot gevolg dat de darmwand verslechtert.

Als de omstandigheden voor onze darmbacteriën verslechteren, heeft dat tot gevolg dat ze minder voedsel kunnen produceren voor de darmcellen, die daardoor minder goed worden onderhouden en minder goed in staat zijn om de tight junctions te reguleren. Het gevolg is dat de tight junctions te vaak open blijven staan of zelfs geheel verdwijnen en er allerlei ongewenste stoffen, nog onvoldoende afgebroken eiwitten uit de voeding en bacteriën ongehinderd het lichaam in kunnen stromen. We noemen deze situatie een “lekke darm”.

Als de darmwand te doorlaatbaar wordt, dan komen er meer ongewenste stoffen (pathogenen) het lichaam binnen dan de bedoeling is en teveel voor het aangeboren immuunsysteem om op te vangen. De ongewenste deeltjes die ontsnappen, zorgen elders in het lichaam (waar ze alsnog worden opgevangen) voor een ontstekingsreactie. Zo ontstaat een situatie van een laaggradige (dat wil zeggen, zonder koorts) ontsteking in het gehele lichaam. Als het aangeboren immuunsysteem de situatie niet meer kan opvangen, wordt het verworden immuunsysteem erbij ingeschakeld om de pathogenen te lijf te gaan. Het het immuunsysteem blijft continue actief tegen de continue stroom indringers: de laaggradige ontsteking wordt chronisch. Deze situatie kan lange tijd voortduren.

Maar zoals al eerder beschreven, wordt door deze voortdurende activiteit de kans groter dat het immuunsysteem foutjes gaat maken: dat het meer auto-anti-stoffen produceert en deze niet meer onschadelijk maakt.

Het ontstaan van een lekke darm gaat bij de ene persoon sneller dan bij de andere. Ook het ontwikkelen van symptomen (buikpijn, kramp, verteringsproblemen, gasvorming, opgezwollen darmen) gaat bij de een sneller dan bij de ander. Dat je er niets van merkt, wil helaas niet altijd zeggen dat er niets aan de hand is…

Dysbiose in de darm
Darmdysbiose is een situatie waarin de samenstelling van de darmbacteriën zodanig is verstoord, dat sommige bacteriesoorten te weinig aanwezig zijn en andere teveel. Of  een situatie waarin bacteriën zich op de verkeerde plek bevinden, bijvoorbeeld in de dunne darm in plaats van in de dikke darm. Dergelijke verstoringen van de darmflora hebben direct invloed op ons immuunsysteem. Dambacteriën ondersteunen het immuunsysteem bij de verdediging tegen pathogenen. De darmflora is immers een barrière met de buitenwereld, bedoeld om indringers tegen te houden.

Als de populatie darmbacteriën verstoord raakt en er onvoldoende goede en teveel slechte bacteriën groeien, wordt het immuunsysteem onvoldoende ondersteund vanuit de darmen. Bovendien wordt de kwaliteit van de darmflora hierdoor slechter, wat bijdraagt aan het ontstaan van een lekke darm. Een van de belangrijkste oorzaken van dysbiose in de darm is een te eenzijdig dieet, dat een te groot aandeel aan voedingsmiddelen bevat die schade veroorzaken en te weinig variatie in voedingsmiddelen. Een andere belangrijke oorzaak is het gebruik van antibiotica, die immers niet alleen schadelijke maar ook goede bacteriën doden en op die manier een verstoring in de flora kunnen veroorzaken.

Heb jij wel eens last van je darmen? Wat ervaar je dan? Laat het weten in een reactie!