Chronische ziekten: de oplossing

Heb je een chronische ziekte, dan is de kans groot dat je al talloze artsen bent af gelopen. Wellicht gebruik je medicijnen, of heb je te horen gekregen dat je maar met je ziekte moet leren leven. De reguliere geneeskunde heeft geen oplossing voor chronische ziekten.

Reguliere geneeskunde is gericht op het bestrijden van de symptomen. Medicijnen, zoals pijnstillers of ontstekingsremmers, zijn effectief in het bestrijden van symptomen als pijn en ontstekingen. Ze onderdrukken de werking van het immuunsysteem. Hierdoor heb je enerzijds minder last van je ziekte, maar loop je anderzijds meer kans op andere ziekten. Het onderdrukte immuunsysteem reageert niet meer adequaat op aanvallen van buitenaf, waardoor infecties meer kans hebben. Je loopt het risico dat je bijvoorbeeld vaker antibiotica nodig hebt.

Behandeling door een regulier arts kan absoluut (tijdelijk) nodig zijn om grip te krijgen op de ziekte, maar het gebruiken van medicijnen om de symptomen onder controle te houden, is meestal niet de oplossing. Zolang alleen de symptomen worden onderdrukt, wordt de onderliggende oorzaak van je chronische ziekte niet wordt opgelost.

Bij auto-immuunziekten loop je door onderdrukking van het immuunsysteem met medicijnen de kans om nieuwe auto-immuunreacties te ontwikkelen: we zien vaak dat auto-immuunziekten zich in de loop van de tijd gaan stapelen.

De PNI-aanpak
De PNI, Psycho-Neuro-Immunologie, is de wetenschap die zich bezighoudt met de invloed van emoties (psycho) en het zenuwstelsel (neuro) op het immuunsysteem. Elke ziekte begint bij een falend immuunsysteem en de oorzaak daarvan ligt in het zenuwstelsel en/of de psyche. Binnen de PNI wordt op een andere manier gekeken naar ziekten. In plaats van symptomen te bestrijden, wordt gezocht naar de oorzaak van de ziekte en de oplossing daarvan. Een van de middelen die daarbij wordt ingezet is het aanpassen van voedings- en leefstijl, omdat deze een grote rol spelen bij het ontstaan van auto-immuunziekten.

Ik ga met jou op zoek naar die oorzaak en pak de bron van het probleem aan, in plaats van de symptomen te bestrijden. Naast voeding en supplementen, spelen ook beweging, bioritme (slaap!), ontspanning en het reguleren van emoties een belangrijke rol bij het oplossen van ziekte. Deze dingen zijn allemaal met elkaar vervlochten. Wil je je ziekte echt oplossen, dan zul je aan alle aspecten moeten werken. Natuurlijk kan je vooruitgang boeken door te werken aan één of enkele aspecten, maar het geheel samenpakken levert het beste resultaat.

Hoe ziet zo’n PNI-aanpak er uit? Allereerst besteed ik ruim aandacht aan voeding en suppletie. Wat doet voeding met je lichaam? Wat eet je en hoe vaak? Wat drink je en wanneer? Heeft je lichaam extra ondersteuning in de vorm van suppletie nodig?

Daarnaast kijk ik naar bioritme. Het bioritme speelt een sleutelrol in de werking van het immuunsysteem, omdat dit invloed heeft op onder meer de productie van cortisol. In je slaap vinden talrijke herstelprocessen plaats. Daarom is het van groot belang om ervoor te zorgen dat je voldoende lang en diep slaapt.

Ook beweging is essentieel. Niet of onvoldoende bewegen heeft een zeer ongunstige invloed op het ontstaan van ziekten. Tegelijkertijd is te intensief bewegen ook niet goed, want dat is weer stress (denk aan cortisol) voor het lichaam.

Het onder de loep nemen van stress, ontspanning en emoties is een belangrijk onderdeel in mijn aanpak. Dagelijks staat ons lichaam bloot aan stress. Stress doet zich voor in allerlei vormen, zoals voedingsmiddelen waar je lichaam moeite mee heeft, een deadline die gehaald moet worden, bezorgdheid over je kinderen, een relatie die niet lekker loopt, dreigend ontslag, geldzorgen, ziekte. Voor ontspanning hebben we vaak maar weinig tijd. Ook negatieve emoties worden onderbelicht. Maar wat er niet uit kan, blijft in je systeem hangen en heeft onvermijdelijk negatieve gevolgen.

Tot slot besteden we aandacht aan prikkels in de vorm van warmte/koude, honger/dorst, kortom: prikkels om uit je comfort-zone te komen. Deze comfort-zone lijkt geweldig, maar is op den duur helemaal niet zo comfortabel. Het zijn juist oncomfortabele prikkels die ons lichaam aanzetten tot aanpassing en die ons lichaam flexibel houden. In een lichaam dat zich goed aan veranderende omstandigheden kan aanpassen, werkt het immuunsysteem ook beter. Daardoor ben je beter bestand tegen ziekte.

In mijn behandeling komen alle bovengenoemde aspecten uitgebreid aan bod. In duidelijke, behapbare stappen leer je om zelf aan de slag te gaan met deze aspecten en krijg je controle over je ziekte. Niet alleen vertel ik je wát je moet doen, ik vertel je ook hóé en waaróm. Want als je de reden kent en begrijpt, is het veel gemakkelijker om vol te houden.

Meer weten? Let me know! https://www.femkevandoesburg.nl/contact

Oorzaken van chronische- en auto-immuunziekten (deel 2)

In het vorige artikel heb ik een aantal oorzaken besproken die bijdragen aan het ontstaan van ziekten. Een belangrijke andere oorzaak is gelegen in de darmen.

Lekke darm
Een belangrijke oorzaak voor die bijdraagt aan overactiviteit van het immuunsysteem ligt in de darmen. De darmen zijn opgebouwd uit slijmvliezen en epitheelcellen en vormen een barrière tussen de buitenwereld en de rest van je lichaam. Darmen kunnen voedingsstoffen doorlaten naar het lichaam. Dat gebeurt met behulp van zogenoemde tight junctions. Dit zijn minuscule poortjes tussen darmcellen die open en dicht kunnen. Normaliter zijn de poortjes gesloten en laten selectief voedingsstoffen door. Doordat de poortjes gesloten zijn, kunnen eventuele pathogenen het lichaam niet in, althans niet in grote hoeveelheden. De kleine hoeveelheid schadelijke beestjes dat meelift met de voedseldeeltjes die wèl worden doorgelaten, kunnen normaliter prima onschadelijk worden gemaakt door het aangeboren immuunsysteem dat direct achter de barrières altijd op wacht ligt om in te grijpen wanneer dat nodig is.

Het darmslijmvlies en de darmcellen worden gevoed en in stand gehouden door de darmbacteriën. Iedere mens heeft zijn eigen “print”, zijn eigen bevolking aan bacteriën. Deze bacteriën produceren voedingsstoffen voor de darmcellen en helpen zo de darmen gezond te houden. Er is een groot aantal omstandigheden van invloed op de samenstelling van onze darmbacteriën en daarmee op het in stand blijven van de slijmvlieslaag in de darmen. Allerlei microdeeltjes uit toevoegingen aan voedingsmiddelen, farmaceutische middelen, tandpasta, schadelijke voedingsmiddelen zoals als gluten, capsaïcine (uit peper), lectinen en saponinen, alcohol, antibiotica maar ook stress hebben tot gevolg dat de darmwand verslechtert.

Als de omstandigheden voor onze darmbacteriën verslechteren, heeft dat tot gevolg dat ze minder voedsel kunnen produceren voor de darmcellen, die daardoor minder goed worden onderhouden en minder goed in staat zijn om de tight junctions te reguleren. Het gevolg is dat de tight junctions te vaak open blijven staan of zelfs geheel verdwijnen en er allerlei ongewenste stoffen, nog onvoldoende afgebroken eiwitten uit de voeding en bacteriën ongehinderd het lichaam in kunnen stromen. We noemen deze situatie een “lekke darm”.

Als de darmwand te doorlaatbaar wordt, dan komen er meer ongewenste stoffen (pathogenen) het lichaam binnen dan de bedoeling is en teveel voor het aangeboren immuunsysteem om op te vangen. De ongewenste deeltjes die ontsnappen, zorgen elders in het lichaam (waar ze alsnog worden opgevangen) voor een ontstekingsreactie. Zo ontstaat een situatie van een laaggradige (dat wil zeggen, zonder koorts) ontsteking in het gehele lichaam. Als het aangeboren immuunsysteem de situatie niet meer kan opvangen, wordt het verworden immuunsysteem erbij ingeschakeld om de pathogenen te lijf te gaan. Het het immuunsysteem blijft continue actief tegen de continue stroom indringers: de laaggradige ontsteking wordt chronisch. Deze situatie kan lange tijd voortduren.

Maar zoals al eerder beschreven, wordt door deze voortdurende activiteit de kans groter dat het immuunsysteem foutjes gaat maken: dat het meer auto-anti-stoffen produceert en deze niet meer onschadelijk maakt.

Het ontstaan van een lekke darm gaat bij de ene persoon sneller dan bij de andere. Ook het ontwikkelen van symptomen (buikpijn, kramp, verteringsproblemen, gasvorming, opgezwollen darmen) gaat bij de een sneller dan bij de ander. Dat je er niets van merkt, wil helaas niet altijd zeggen dat er niets aan de hand is…

Dysbiose in de darm
Darmdysbiose is een situatie waarin de samenstelling van de darmbacteriën zodanig is verstoord, dat sommige bacteriesoorten te weinig aanwezig zijn en andere teveel. Of  een situatie waarin bacteriën zich op de verkeerde plek bevinden, bijvoorbeeld in de dunne darm in plaats van in de dikke darm. Dergelijke verstoringen van de darmflora hebben direct invloed op ons immuunsysteem. Dambacteriën ondersteunen het immuunsysteem bij de verdediging tegen pathogenen. De darmflora is immers een barrière met de buitenwereld, bedoeld om indringers tegen te houden.

Als de populatie darmbacteriën verstoord raakt en er onvoldoende goede en teveel slechte bacteriën groeien, wordt het immuunsysteem onvoldoende ondersteund vanuit de darmen. Bovendien wordt de kwaliteit van de darmflora hierdoor slechter, wat bijdraagt aan het ontstaan van een lekke darm. Een van de belangrijkste oorzaken van dysbiose in de darm is een te eenzijdig dieet, dat een te groot aandeel aan voedingsmiddelen bevat die schade veroorzaken en te weinig variatie in voedingsmiddelen. Een andere belangrijke oorzaak is het gebruik van antibiotica, die immers niet alleen schadelijke maar ook goede bacteriën doden en op die manier een verstoring in de flora kunnen veroorzaken.

Heb jij wel eens last van je darmen? Wat ervaar je dan? Laat het weten in een reactie!

 

Oorzaken van chronische- en auto-immuunziekten (deel 1)

Een chronische of auto-immuunziekte ontstaat niet zomaar. Er gaat een proces aan vooraf waarbij in je lichaam haperingen plaatsvinden in herstelprocedures. Het immuunsysteem slaagt er niet in om pathogenen (ongewenste indringers) adequaat onschadelijk te maken. Je lichaam kiest een bepaalde oplossingsstrategie die niet optimaal is. Er zijn een heleboel oorzaken aan te wijzen voor het ontstaan van chronische- en auto-immuunziekten. In een tweetal artikelen vertel ik je hier meer over.

Genen
Ziekte ontstaat door een mismatch tussen onze genen en onze omgeving. Vanuit evolutionair oogpunt zijn onze genen ingesteld op een bepaalde omgeving en hebben dan ook daarop gebaseerde “verwachtingen”. Als de werkelijkheid niet overeenkomt met deze verwachtingen, gaat het mis. Onze genen zijn nog niet ingesteld op de huidige tijd; genetische aanpassingen verlopen daarvoor veel te langzaam. Onze genen zijn nog gebaseerd op ons leven in de oertijd, maar daar kunnen (en willen!) we natuurlijk niet naar terug. Aan je genen kan je niet zoveel veranderen; genetische aanleg voor een auto-immuunziekte kan bijvoorbeeld niet worden tenietgedaan. Het al dan niet daadwerkelijk ontstaan van de auto-immuunziekte kan echter wel beïnvloed worden. Hierbij spelen voeding en leefstijl een cruciale rol.

Externe factoren
Een andere oorzaak van het ontstaan van auto-immuunziekten ligt in externe factoren, oftewel factoren van buitenaf. Denk aan blootstelling aan schadelijke omgevingsstoffen of medicijnen en hormonen, voeding en leefstijl. Op deze laatste twee wil ik wat dieper ingaan, omdat zij een belangrijke bijdragen leveren aan een haperend immuunsysteem. Tegelijkertijd zijn deze twee aspecten het gemakkelijkst door onszelf te beïnvloeden.

Voeding en leefstijl
Voeding, en vooral de eenzijdigheid in onze voeding, is een belangrijke oorzaak die bijdraagt aan het ontstaan van ziekten. We eten te veel en te vaak van hetzelfde. Vaak hebben we een vast stramien van groenten die we door de week heen eten en eten we maar één soort groente per dag. Wel eten we drie keer per dag granen en zuivel en eten we dagelijks nachtschades. Daarnaast regelmatig peulvruchten, dagelijks zoogdiervlees en heel soms een vis; het is allemaal niet bepaald een goede basis voor gezonde darmen, waar de basis van het immuunsysteem ligt.

Ook onze huidige leefstijl heeft grote invloed op onze gezondheid. We zijn druk en kennen nauwelijks nog echte ontspanning. We “moeten” vanalles, maar zodra we “moeten”, is het stress. Bij velen van ons is (bijvoorbeeld doordat we te druk zijn) het biotrime (het dag-nacht-ritme) verstoord, wat van invloed is op de kwaliteit van je slaap. Slaap is nodig voor herstel en regulatie van allerlei lichaamsprocessen en is van levensbelang. Je kunt jezelf letterlijk beter slapen (en slank trouwens ook! Daarover vertel ik graag een andere keer meer). Naast slaap is ook beweging een cruciale factor. En dan heb ik het nog niet eens over de sportschool: enkel het feit dat we veel te veel zitten is al ziekmakend.

Het feit dat we het liefst in onze comfort-zone verblijven, helpt ook niet erg. Lichamelijke uitdagingen zoals dealen met kou of warmte zijn er niet meer bij. Maar ook geestelijke uitdagingen worden ons uit de weg genomen: contactgegevens staan in je telefoon, iets uitrekenen is met de rekenmachine op je smartphone een fluitje van een cent en weet je iets niet, dan helpt Google je uit de brand. We realiseren ons niet dat het feit dat een steeds minder groot beroep wordt gedaan op onze vaardigheden, ons in een alsmaar slechtere conditie brengt. En dat deze slechtere conditie een belangrijke bijdrage levert aan het ontstaan van ziekten. Immers: if you don’t use it, you lose it. Het lichaam zal cellen die niet of nauwelijks worden gebruikt, afbreken. Waarom iets in stand houden (wat energie kost) als er toch geen beroep op wordt gedaan?

Chronische stress
Een andere belangrijke oorzaak van auto-immuunziekten is chronische stress. In een situatie van chronische stress wordt de stress-as (de hypothalamus-hypofyse-bijnier-as, oftewel HPA-as (vanuit het Engels: hypothalamus-pitiutary-adrenal-axis)) continue belast. Deze as is een hormonaal aangestuurd systeem dat zorgt voor de productie van cortisol. Cortisol heeft verschillende functies in ons lichaam. Een ervan is dat het werkt als ontstekingsremmer. Cortisol dient bij een extern gevaar (een tijger die op je af komt (of een berg werk, in de tegenwoordige tijd)) onder meer als ontstekingsremmer die alvast vrijkomt voor het geval dat de stresssituatie leidt tot een verwonding. Als de stresssituatie langer duurt en de HPA-as geactiveerd blijft, zijn er voortdurend (te) hoge cortisolniveaus in het lichaam. Juist vanwege het feit cortisol een ontstekingsremmer is, is een langdurige overvloedige aanwezigheid ervan niet gunstig omdat het de werking van het immuunsysteem onderdrukt. Daardoor wordt de kans groter dat het immuunsysteem gaat haperen.

Chronische stress kan ook leiden tot een situatie waarin er helemaal geen cortisol meer wordt geproduceerd. Als de bijnieren door voortdurende aanwezigheid van stressoren alsmaar overuren draaien, ontstaat op den duur het gevaar dat ze gaan haperen en hun werk niet meer doen. Dan ontstaat een situatie die ook wel “bijnieruitputting” wordt genoemd. Als er helemaal geen cortisol meer is, dan kunnen ontstekingen niet meer goed geremd worden en moet het immuunsysteem door deze voortdurend aanwezige ontstekingen alsmaar actief blijven. En bij een continue actief immuunsysteem wordt de kans groter dat het fouten gaat maken.

Kortom, chronische stress kan zorgen voor zowel een situatie van teveel cortisol als een situatie van te weinig cortisol en beide situaties kunnen leiden tot het haperen van het immuunsysteem. Om die reden is het, zeker bij chronische- en auto-immuunziekten, ongelofelijk belangrijk om stressfactoren aan te pakken.

In deel twee uit deze serie lees je meer over de invloed van je darmgezondheid op het ontstaan van ziekten.

Wat doe jij tegen stress? Laat het weten in een reactie!

 

Een auto-immuunziekte: wat gaat er mis?

Een auto-immuunziekte is een ziekte waarbij het immuunsysteem, het systeem dat ons lichaam behoort te beschermen tegen ongewenste indringers van buitenaf (zoals bacteriën en virussen), niet goed werkt. In plaats van zich te beperken tot de indringers van buitenaf, richt het immuunsysteem zich ook op lichaamseigen weefsels. Doordat lichaamseigen weefsel wordt aangevallen, krijg je een auto-immuunziekte. Maar hoe werkt dat nou precies?

Het immuunsysteem

Het immuunsysteem bestaat uit twee onderdelen: het aangeboren of niet-specifieke immuunsysteem en het verworven of specifieke immuunsysteem.

Het aangeboren, niet-specifieke immuunsysteem
Het aangeboren immuunsysteem is een universeel systeem dat supersnel beschikbaar is en altijd op een dezelfde manier op antigenen (ongewenste indringers) reageert. Het is gericht op het onmiddellijk onschadelijk maken van indringers. De aanwezigheid van immuuncellen uit het aangeboren immuunsysteem is van groot belang in alle barrières met de buitenwereld (zoals de darmen en de huid), omdat daar de eerste blootstelling aan antigenen plaatsvindt.

Als het aangeboren immuunsysteem antigenen detecteert, reageert het met behulp van een ontsteking. Daarmee wordt het opruimings- en genezingsproces in gang gezet. Het antigen wordt als het ware opgegeten (gefagocyteerd). Het nadeel van het aangeboren immuunsysteem is dat het niet-specifiek is en dus altijd op dezelfde manier op gevaar reageert, of het nou een pathogeen (ziekteverwekker) tegenkomt of een beschadigde lichaamscel. Zodra het een antigen detecteert, kan het een immuunreactie starten tegen alle cellen met dit antigen. Vaak kan het aangeboren immuunsysteem zelf de gedetecteerde problemen oplossen. Lukt dat niet, bijvoorbeeld omdat er teveel pathogenen zijn of de schade te groot is, dan is de hulp van het verworven immuunsysteem vereist.

Het verworven, specifieke immuunsysteem
Het verworven immuunsysteem wordt dus pas in tweede instantie ingeschakeld om te hulp te schieten als het aangeboren immuunsysteem het niet meer redt. Het verworven immuunsysteem is jouw eigen specifieke systeem, dat jij opbouwt gedurende je leven door blootstelling aan pathogenen. Het is veel verfijnder dan het aangeboren immuunsysteem en beschikt over specifieke stoffen om specifieke pathogenen onschadelijk te maken. Het is in staat te leren van de infecties die je doormaakt en biedt bescherming op basis van die eerder doorgemaakte infecties. Vaccinatie werkt op het verworven immuunsysteem, net als doorgemaakte virussen zoals waterpokken.

Ook het verworven immuunsysteem reageert met behulp van een ontsteking, maar op een andere manier dan het aangeboren immuunsysteem: het verworven immuunsysteem produceert antistoffen tegen het gedecteerde antigen. Zo af en toe maakt het verworven immuunsysteem in al haar ijver naast antistoffen tegen antigenen, ook antistoffen tegen onszelf (auto-antistoffen) aan. Dit gebeurt bij iedereen. Deze auto-antistoffen worden normaliter weer onschadelijk gemaakt en opgeruimd.

Bij een auto-immuunziekte gaat het hier mis: de auto-antistoffen worden niet onschadelijk gemaakt en krijgen daardoor de kans om lichaamseigen weefsel aan te vallen. Als de auto-antistoffen eenmaal lichaamseigen weefsel aanvallen, ontstaat schade die op den duur klachten (symptomen) gaat geven. Als deze symptomen zich openbaren, spreek je van een auto-immuunziekte. Er gaat dus een lang proces vooraf aan het ontstaan van een auto-immuunziekte. Je bent niet van de ene op de andere dag ziek.

Welke auto-immuunziekte zich uiteindelijk openbaart, is afhankelijk van welk weefsel door het immuunsysteem wordt aangevallen. Zo wordt bij Hashimoto’s en Graves schildklierweefsel aangevallen, bij Diabetes alvleesklierweefsel, bij Addison bijnierweefsel, bij Coeliakie darmweefsel. Waarom in de ene persoon het ene weefsel wordt aangevallen en in de andere persoon het andere weefsel, is nog niet helder. Genetica, epigenetica en persoonlijkheid lijken hierin een rol te spelen.

Heb jij een auto-immuunziekte en wil je meer weten? Laat even van je horen: https://www.femkevandoesburg.nl/contact.

Psycho-Neuro-Immunologie

De Psycho-Neuro-Immunologie (PNI) is de wetenschap die zich bezighoudt met de invloed van emoties (“psycho”) en het zenuwstelsel (“neuro”) op het immuunsysteem (“immuno”). Het gaat dus over ziek-en-beter-worden: elke ziekte begint bij een falend immuunsysteem.

Het zenuwstelsel en de psyche hebben grote invloed op het immuunsysteem. Alle systemen in het lichaam, zoals de hersenen, de spijsvertering, het hart- en vaatstelsel, het spierstelsel en het immuunsysteem, communiceren voortdurend met elkaar. Als er iets mis gaat in één systeem, dan kan dat leiden tot een verstoring in een ander systeem. Een psychische stoornis zoals depressiviteit of een stoornis in het immuunsysteem zoals een allergie, kan ontstaan doordat er in de darmen iets mis is gegaan. Darmklachten kunnen op hun beurt weer veroorzaakt worden door bijvoorbeeld een tekort aan energie als gevolg van stress.

De PNI kijkt nooit alleen naar symptomen, maar zoekt naar de oorzaak van het ontstaan van de symptomen: wanneer zijn ze ontstaan, welke factoren en omstandigheden hebben een rol gespeeld bij het ontstaan ervan, welke onderliggende systemen kunnen een rol spelen? Hiervoor is gedegen kennis van anatomie, fysiologie en biochemie vereist. Deze drie pijlers nemen dan ook een belangrijke plek in binnen de PNI.

Om tot een diagnose te komen, worden in de PNI de klachten in een uitgebreid vraaggesprek in kaart gebracht. Soms zijn aanvullende testen nodig, zoals een darmflora-onderzoek of bloedtesten. Er wordt gezocht naar de meest waarschijnlijke diagnose, waarop een individueel therapie-advies van voeding, voedingssupplementen en leefstijl wordt gebaseerd. Deze therapie wordt in vervolgafspraken geëvalueerd en indien nodig bijgesteld.

Voeding neemt een centrale plek in binnen de PNI:

“Wat dan ook de vader van een ziekte is, de moeder is altijd een verkeerde voeding.”

Dit eeuwenoude principe van Hippocrates van Kos vormt de grondslag voor de orthomoleculaire therapie volgens de PNI. Zowel voeding als hoge doseringen voedingsstoffen in de vorm van supplementen kunnen processen in het lichaam terug in balans brengen waardoor aandoeningen kunnen genezen.

Naast voeding spelen slaap, ontspanning en beweging een belangrijke rol. Al deze elementen samen, gecombineerd met af en toe eens lekker uit je comfortzone stappen, vormen de basis van de PNI-behandeling.

Mijn behandelingen zijn gebaseerd op PNI-inzichten. Dat betekent dat alle elementen daarin een plaats hebben en dat je een integrale aanpak krijgt om je leefstijl te veranderen en van je chronische gezondheidsklachten af te komen. Een aanpak die mij heeft geholpen mijn gezondheidsproblemen onder controle te krijgen. En als het mij is gelukt, dan kan jij het ook, zeker met mijn hulp! Lees hier hoe mijn aanpak er uitziet en vraag een gratis adviesgesprek aan waarin je kennismaakt met mijn werkwijze.