Waarom granen, peulvruchten en nachtschades niet voor iedereen geschikt zijn

Zoals ik in het artikel “Bouwstoffen in je voeding: koolhydraten” beschreef, zijn niet alle plantensoorten voor iedereen geschikt om te eten. Enkele plantensoorten kunnen schade aanrichten in je darmen. Toch heeft niet iedereen die deze planten eet, er last van. Of en in welke mate je deze plantensoorten kunt verwerken, heeft onder meer te maken met de toestand van je darmen.

Granen
In granen (zoals tarwe, rogge, haver) zitten een paar venijnige stofjes: lectinen, saponinen en gliadine (beter bekend als gluten). Deze stoffen hebben als doel de plant (het graan dus) te beschermen tegen schadelijke invloeden van buitenaf. Ze zullen alles voor het voortbestaan van de plant. Als wij deze stoffen consumeren, zullen ze dus in ons lichaam hun werk gaan doen: ons aanvallen!

Lectinen doorboren de verbindingen tussen darmcellen (tight junctions) die normaliter gesloten zijn en alleen selectief stoffen doorlaten. Daardoor komen de lectinen in het lichaam terecht, waar ze de eigenschap hebben dat ze rode bloedlichaampjes laten samenklonteren, wat kan leiden tot verstopping van bloedvaten. Daarnaast kunnen door de ontstane openingen ook andere stoffen waarvan dat niet de bedoeling is, vrij het lichaam in. Daarop zal het immuunsysteem reageren: het zal aan de slag moeten om deze stofjes op te ruimen. Het immuunsysteem doet dat met behulp van een ontstekingsreactie. Voortdurende blootstelling aan stoffen die vrij het lichaam in kunnen doordat de darmbarrière niet goed werkt, heeft het gevolg dat er zich telkens ontstekingsreacties voordoen.

Saponinen (zeepstoffen) geven een soortgelijke reactie. Schadelijke saponinen maken de darm verhoogd doorlaatbaar door cellen op te blazen. Zo creëren ze doorgangen naar de rest van het lichaam, om daar verder te gaan met hun cel-vernietigende acties. Ook hier zal het immuunsysteem op reageren met ontstekingsreacties.

Gliadine (gluten) tot slot is een stofje dat zonuline produceert. Zonuline zet de eerder genoemde tight junctions open waardoor allerlei stoffen onbedoeldde darm kunnen passeren, met als gevolg weer een reactie van het  immuunsysteem.

Al deze stoffen dragen bij aan het ontstaan van een lekke darm en zoals je in mijn artikel over het immuunsysteem hebt kunnen lezen, is een lekke darm vaak een van de oorzaken van het ontstaan van chronische ziekten. Hoe meer van deze stofjes je consumeert, hoe groter de kans dat ze problemen gaan veroorzaken.

Een andere reden om granen te vermijden, is dat zij een hoge concentratie bevatten van enzymen die de spijsvertering remmen, waardoor verteringsproblemen kunnen ontstaan, en een hoge concentratie fytinezuur. Fytinezuur bevat fytaat, een stof die niet wordt verteerd in de darmen. Het consumeren van grote hoeveelheden fytinezuur kan darmirritaties veroorzaken.

Peulvruchten
Lectinen en saponinen komen ook, zij het in iets andere vorm, voor in peulvruchten (zoals bonen, erwten, pinda’s, soja).  Daarom kunnen ook deze leiden tot problemen in je darmen.

Nachtschades
Ook planten uit de nachtschade-familie zijn relatief rijk aan lectinen en saponinen. Nachtschades zijn ashwaganda, alle soorten paprika, alle soorten tomaten,  incabes, orinoco-appel, aubergine, zwarte nachtschade (een soort bes), gojibes, alle hete pepers, lulo (naranjilla), pepino (appelmeloen of meloenpeer) en alle soorten aardappelen (maar niet de zoete aardappel! Want dat is eigenlijk geen aardappel, maar een knol: bataat). In het algemeen geldt hier dat hoe rijper de vrucht is, hoe minder schadelijke stoffen ze bevat. Groene aardappelen en groene of gele paprika kunnen het beste vermeden worden. Vooral zongerijpte vruchten bevatten maar weinig van deze schadelijke stoffen. Alle reden om je tomaatjes voortaan lekker in eigen tuin te kweken!

Ervaar jij wel eens last van je darmen na het eten van granen, peulvruchten of nachtschades? Laat het weten in een reactie!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *